Voor het mastervak ‘The Governance Clinic‘ zoekt een studententeam van Tilburg University een oplossing voor een complex maatschappelijk vraagstuk waarbij politiek, recht en economie samenkomen. De ontwikkeling van energiehubs door Publiek Ontwikkelbedrijf REKS (POB REKS) is zo’n complexe opgave. De samenwerking met Tilburg University sluit aan op de visie van POB REKS om als pionierende organisatie kennis en ervaring op te doen en die actief te delen.
Onderzoek naar een ‘wicked problem’
The Governance Clinic is een mastervak van de opleiding Public Governance and Strategy. Hier onderzoeken teams van vier tot zes studenten een complex en hardnekkig maatschappelijk vraagstuk. Bij zo’n ‘wicked problem‘ is er vaak weinig begrip van de feiten en cijfers en hebben de betrokken partijen verschillende waarden, normen en inzichten. Studenten doen met hun kennis van politiek, recht en economie onderzoek om die uitdaging aan te pakken.
De casus: de unieke positie van een publiek ontwikkelbedrijf
In het studentenproject treedt POB REKS op als ‘cliënt’ (probleemeigenaar). We zijn in 2023 opgericht door acht gemeenten in de regio Hart van Brabant en het Energiefonds Brabant om de ontwikkeling van duurzame energieprojecten te initiëren en te versnellen. In de praktijk is de energietransitie echter een wicked problem. Regionaal zijn in de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) afspraken gemaakt over de opwek van duurzame energie in de regio. Lokaal blijkt het realiseren van energiehubs soms lastig, omdat het een ingewikkelde ruimtelijke puzzel is en omwonenden zorgen hebben.
POB REKS heeft de unieke vorm van een publiek ontwikkelbedrijf. Dit brengt een eigen governancedynamiek met zich mee: onze aandeelhouders (de gemeenten) moeten lokaal (omgevings)beleid maken en zijn vergunningverlener, terwijl POB REKS tegelijkertijd ook het instrument is om uitvoering te geven aan regionaal beleid. Bovendien hebben ze een financieel belang in POB REKS als onderneming.
Advies over publiek-private samenwerking
Hoe weeg je die verschillende belangen en wat betekent dit voor de rol die POB REKS moet spelen? Dat staat in de governancecode, waarvan we momenteel aan de uitvoering werken. De vraag aan de studenten is hoe we de governance van POB REKS het beste kunnen inrichten, zodat verschillende belangen op elkaar aansluiten.
Om daar een antwoord op te geven, onderzoeken zij de wetenschappelijke literatuur en vergelijken zij onze governancecode met (inter)nationale, vergelijkbare publieke bedrijven (zoals Schiphol of NS). Daarnaast geeft het studententeam advies over randvoorwaarden en ontwerpprincipes om de governance in de praktijk optimaal vorm te geven in de samenwerking met onze aandeelhouders en andere belanghebbenden.
Samen ontdekken wat werkt
Het voordeel van de samenwerking met de universiteit is groot volgens projectleider Frank de Bruijn. Frank: “We pionieren met een relatief nieuwe, unieke bedrijfsvorm in een complexe omgeving. Voor alle betrokken partijen is deze samenwerkingsvorm nieuw. POB REKS is ook opgericht met als doel om ‘werkendeweg’ te leren; we ontdekken met elkaar hoe we in deze structuur het beste kunnen werken. We hopen dat de studenten daarbij met goede suggesties komen, zodat we succesvol kunnen bijdragen aan duurzame energie in Hart van Brabant.”
Volgens Frank snijdt het mes met deze opdracht aan twee kanten: “We dragen actief bij aan de ontwikkeling van onze toekomstige professionals. Tegelijkertijd halen we zelf waardevolle, vernieuwende inzichten op om onze governance verder te versterken en als publiek bedrijf onze opdracht beter uit te kunnen voeren.”
Meer informatie
In december 2026 presenteren de studenten hun eindrapport en resultaten aan POB REKS. Hun advies wordt gebruikt voor een strategische sessie met onze aandeelhouders in het voorjaar van 2027.
Wil je meer weten over de opdracht? Neem dan contact op met Jort Verhoeven via jort.verhoeven@pobreks.nl.